Skład mieszanki paliwowo-powietrznej, która trafia do komory spalania, jest uzależniony od niewielkiego czujnika zamontowanego w układzie wydechowym – sondy lambda. Jakie są objawy uszkodzenia sondy i jaki ma to wpływ na funkcjonowanie samochodu?

Sonda lambda to elektroniczny czujnik zamontowany w układzie wydechowym. Porównuje zawartość tlenu w spalinach z zawartością tlenu w powietrzu atmosferycznym i ustala proporcje składu mieszanki paliwowo-powietrznej. W większości nowoczesnych samochodów stosuje się dwie sondy. Jedna jest umieszczona przed katalizatorem, a druga – za nim. Pierwsza analizuje skład spalin i wysyła sygnał do sterownika silnika w celu odpowiedniego dobrania składu mieszanki paliwowo-powietrznej trafiającej do komory spalania. Natomiast druga to sonda diagnostyczna, która kontroluje pracę układu oczyszczania spalin.

Stosowane rodzaje sondy lambda

W zależności od typu silnika czujnik może występować jako sonda palcowa lub planarna. W pierwszym przypadku mamy do czynienia z urządzeniem, w którym głównym elementem jest czujnik ceramiczny otoczony metalowym płaszczem przypominającym palec. Sonda palcowa ma wewnętrzne podgrzewanie, które umożliwia osiągnięcie temperatury roboczej 350 stopni Celsjusza, niezbędnej do prawidłowej pracy. Natomiast sonda planarna to bardziej zaawansowana technologicznie konstrukcja. Kształtem przypomina wydłużoną płytkę ze zintegrowanym systemem grzewczym. Dzięki niemu sonda planarna niemal po chwili od uruchomienia silnika osiąga właściwą temperaturę i efektywniej steruje mieszanką paliwowo-powietrzną. Ponadto sonda planarna jest wyposażona w podwójną metalową osłonę czujnika, dzięki czemu wykazuje większą odporność na działanie czynników zewnętrznych.

Wpływ sondy lambda na pracę silnika

Sonda lambda porównuje zawartość tlenu w spalinach z zawartością tlenu w powietrzu atmosferycznym. Jeżeli w spalanej mieszance będzie większy stosunek paliwa, to okaże się ona zbyt bogata. Wówczas zwiększy się spalanie, a w głowicy silnika zacznie się tworzyć nagar, który z czasem może doprowadzić do uszkodzenia mechanizmu. Natomiast w przypadku większej obecności powietrza mieszanka paliwowa będzie zbyt uboga. Silnik spala wtedy mniej, ale ma też gorsze osiągi i ze względu na wyższą temperaturę w głowicy może dojść do jego przedwczesnej awarii. Stąd też ważna jest niezawodność sondy lambda określającej skład mieszanki paliwowo-powietrznej, aby ta spalała się najdokładniej. Optymalny skład mieszanki powinien być jak najbliższy stechiometrycznemu, czyli takiemu, w którym na każdy 1 kg spalonego paliwa przypada 14,7 kg powietrza. Właściwy skład mieszanki to warunek najbardziej efektywnego oczyszczania spalin w katalizatorze. Jeśli więc sonda lambda nie działa prawidłowo lub jest uszkodzona, katalizator nie może spełniać swojej funkcji. W tym przypadku więcej szkodliwych substancji przedostaje się do środowiska.

Objawy awarii sondy lambda

W nowoczesnych samochodach uszkodzenie sondy lambda może skutkować pojawieniem się na desce rozdzielczej kontroli „check engine”, ale jej nieprawidłowe działanie nie zawsze wychwytują komputerowe czujniki. Symptomami niewłaściwie działającej sondy lambda będzie podwyższone zużycie paliwa lub spadek mocy silnika. W niektórych przypadkach spalanie w ruchu miejskim może wzrosnąć nawet o 50 proc. Rzadziej odczuwalny jest wzrost spalania w czasie jazdy, gdyż silnik pracuje równomiernie i nie korzysta z całego zakresu obrotów.

W jaki sposób sonda może zostać uszkodzona?

Sonda lambda to element eksploatacyjny, który ma swoją trwałość. Zwykle określa się ją na przebieg od 50 to 150 tys. km. Należy pamiętać, że czujnik znajduje się wewnątrz przewodu spalinowego, a więc jest poddawany stałemu obciążeniu termicznemu, chemicznemu i mechanicznemu. Natomiast korpus sondy wystaje na zewnątrz układu wydechowego, co naraża go na permanentny kontakt z wodą oraz zanieczyszczeniami. Zdarza się, że w wyniku nagłego szarpnięcia samochodem, np. po najechaniu na przeszkodę, dochodzi do naprężenia przewodów sondy lambda, które biegną do sterownika silnika. Mogą one ulec przetarciu lub nawet przerwaniu, co kwalifikuje czujnik do wymiany. Duży wpływ na sondę lambda ma również jakość stosowanego paliwa. Tankowanie niskiej jakości paliwa zanieczyszczonego ołowiem może doprowadzić do trwałego uszkodzenia sondy. Niespalony ołów osadza się na sondzie i blokuje jej działanie.

Regularny przegląd sondy lambda

Zaleca się sprawdzanie działania sondy lambda co 30 000 km lub podczas każdego badania gazów spalinowych. Koszt takiego przeglądu waha się od 60 do 80 zł. Podczas kontroli sprawdza się sygnały z sondy lambda oraz sprawność przewodów i połączeń wtykowych. Regularne przeglądy sondy lambda pozwalają utrzymać silnik w lepszej kondycji.

Motointegrator.pl radzi:

Motointegrator.pl radzi:
  • Jeżeli podczas jazdy samochodem odczuwasz spadek mocy, a także zauważasz wyższe niż zwykle spalanie, zweryfikuj stan sondy lambda;
  • Pamiętaj, że niesprawna sonda lambda może doprowadzić do uszkodzenia jednostki napędowej w Twoim samochodzie;
  • Prewencyjnie poddawaj sondę lambda kontroli diagnostycznej co 30 tys. km.
Share on FacebookTweet about this on TwitterGoogle+Email to someone